तुम्ही वर्गात शिकवण्यापूर्वी किंवा प्रश्नपत्रिका बनवण्यासाठी ChatGPT किंवा Google Gemini चा वापर करत आहात का? पण सावध राहा, एआयचे प्रत्येक उत्तर खरे नसते!
तंत्रज्ञानाच्या भाषेत याला 'AI Hallucination' म्हणतात. याचा अर्थ एआय एखादी पूर्णपणे खोटी माहिती अत्यंत आत्मविश्वासाने खरी असल्यासारखी मांडते आणि आपण फसतो!
एआय आपल्या ट्रेनिंग डेटामधील गॅप्स भरण्यासाठी खोट्या तारखा, बनावट नावे किंवा काल्पनिक घटना स्वतःच्या मनाने तयार करते. उत्तर वाचताना अगदी बरोबर वाटते, पण प्रत्यक्षात त्या गोष्टी जगात अस्तित्वातच नसतात.
Faulty Logic: एआय अनेकदा स्वतःच्याच उत्तरात स्वतःच्या विधानांच्या विरोधाभासी तर्क मांडते, ज्यामुळे गणित किंवा विज्ञानाचे नियम चुकतात.Fake Citations: एआय पुरावा म्हणून अस्तित्वात नसलेले खोटे रिसर्च पेपर्स किंवा पुस्तकांचे संदर्भ लिहून देते.
वर्गात कोणतीही माहिती नेण्यापूर्वी स्वतःला हे ३ प्रश्न नक्की विचारा:A - Accurate: माहिती खरोखर अचूक आहे का?A - Appropriate: भाषा विद्यार्थ्यांच्या वयासाठी योग्य आहे का?A - Aligned: उत्तर आपल्या शैक्षणिक धोरणांशी (NEP 2020) जुळते का?
एआयला प्रश्न विचारताना नेहमी त्याला एक भूमिका (Role) द्या. उदा. "You are an experienced teacher of 10th grade..." यामुळे एआय विद्यार्थ्यांच्या वयाला आणि पातळीला योग्य असेच अचूक उत्तर देईल आणि चुका होणार नाहीत.